Η γιαγιά Τασίνα, η γιαγιά Κατσέλη και τα μαύρα παραμύθια τους

Κάθε μέρα είχαμε αυστηρό πρόγραμμα και το τηρούσαμε όλοι πιστά. Πρωινό ξύπνημα, θάλασσα με τον Μαρκεζίνη στο Τολό ή στην Καραθώνα, εναλλακτικά βοήθεια με δουλειές στο σπίτι, μεσημεριανό, αυστηρή δίωρη σιέστα, απογευματινό παιχνίδι, βράδυ στο καφενείο του Μυλωνά με τον παππού μέχρι τις 12 και μετά ύπνος. Τους χειμώνες κλείνανε τα φώτα μετά το φαγητό και μόνο η φωτιά έλαμπε στο δωμάτιο. Κάναμε ησυχία για να ακούσουμε τον ήχο της.

Άναβαν το καντήλι για να έχουμε το βράδυ «φως», ένα κόκκινο φωτάκι που φώτιζε την Αγία Μαρίνα που κρατούσε από τα κέρατα τον διάβολο. Ξαπλώναμε δύο ή τρεις σε κάθε κρεβάτι –ανάλογα την ηλικία– και πάντα χωρισμένοι σε κορίτσια και αγόρια.

Τασίνα και Κατσέλη μοιραζόντουσαν στα κρεβάτια για να μας κοιμίσουν. Μας έβαζαν σε εμβρυακή στάση ή μπρούμυτα, ακουμπούσαν το χέρι τους απαλά στην πλάτη μας και μας κουνούσαν πέρα δώθε για να μας νανουρίσουν. Και τα παραμύθια έμπαιναν στον αυτόματο με πολλές εναλλαγές και ενδιάμεσες παύσεις καθώς τα μάτια έκλειναν και το σώμα έσβηνε.

Και κάπως έτσι η μνήμη μου ανέσυρε τα 13 παραμύθια που μου έλεγε η Αρβανίτισσα γιαγιά μου για να κοιμηθώ. Κάποια ήταν παραλλαγμένα, κάποια από το μυαλό τους, κάποια προσαρμοσμένα σε κλασικά λαϊκά παραμύθια, κάποια είχαν αρβανίτικες φράσεις που τις έλεγαν πιο φωναχτά για να μας τρομάξουν, κάποια είχαν άλλο τέλος τη μία φορά και άλλο την επομένη, κάποια άλλα ήταν προσαρμοσμένα στους ντόπιους, κάποια ήταν προσαρμοσμένα στον τόπο, κάποια έμοιαζαν μεταξύ τους. Όλα όμως ήταν κατάμαυρα και όλα έκλειναν με το «Ζήσαν αυτοί καλά κι εμείς καλύτερα». Σημασία έχει ότι εμείς κοιμόμασταν πάντα γαλήνια.

Το βιβλίο 13 παραμύθια που μου έλεγε η Αρβανίτισσα γιαγιά μου για να κοιμηθώ της Κατερίνας Τσούμπα κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Φουρφούρι.