Skip to content
Home » Ο Δημήτρης Ινδαρές και οι γέφυρες που τον ενώνουν με το Λενάκι του Μοριά

Ο Δημήτρης Ινδαρές και οι γέφυρες που τον ενώνουν με το Λενάκι του Μοριά

    Ο Δημήτρης Ινδαρές και οι γέφυρες που τον ενώνουν με το Λενάκι του Μοριά

    Published
    H Κιμώνα Βενιέρη-Βασιλάκη στο ντοκιμαντέρ «Λενάκι, δυο φωτιές και δυο κατάρες» που κάνει πρεμιέρα στο 26ο Φεστιβάλ Ντοκιμαντέρ Θεσσαλονίκης στις 10 Μαρτίου

    Ο Δημήτρης Ινδαρές και οι γέφυρες που τον ενώνουν με το Λενάκι του Μοριά

    Published
    H Κιμώνα Βενιέρη-Βασιλάκη στο ντοκιμαντέρ «Λενάκι, δυο φωτιές και δυο κατάρες» που κάνει πρεμιέρα στο 26ο Φεστιβάλ Ντοκιμαντέρ Θεσσαλονίκης στις 10 Μαρτίου
    Ο σκηνοθέτης Δημήτρης Ινδαρές αφηγείται στο Short Stories το προεπαναστατικό ειδύλλιο της όμορφης Ελένης και του Τουρκαλβανού Λιμάζ αγά που έγινε ξακουστό δημοτικό τραγούδι και ήταν η αφορμή για το νέο του ντοκιμαντέρ

    Οι ιστορίες, λέει, έρχονται και μας βρίσκουν. Χτυπούν την πόρτα εκείνων που πρόκειται να τις αφηγηθούν. Όλα ξεκίνησαν από ένα πάκο παλιά χειρόγραφα που βρήκα τυχαία στο πατρικό μου στην Πάτρα. Καταχωνιασμένα, έμοιαζαν να κρύβουν κάποια παλιά πληγή. Σύντομα τα χαρτιά με οδήγησαν στην Ελένη. Μια αρχοντοπούλα από ένα χωριό στον Ερύμανθο, το Λειβάρτζι Καλαβρύτων. Ο έρωτάς της με τον Λιμάζ αγά της Μοστενίτσας, λίγο πριν από την Επανάσταση, έγινε τραγούδι γάμου στον Μοριά που διαδόθηκε πολύ, φτάνοντας μέχρι τον μακρινό Πόντο.

    Η ιστορία των δυο αλλόθρησκων συναντήθηκε με αρχαία συμβολικά μοτίβα σε πολλές παραλλαγές. Οι περισσότερες καθαγιάζουν τη συνάντηση των δυο «ξένων» κόσμων. Σε πείσμα μάλιστα της μάνας, που, όπως λέγεται, καταράστηκε την Ελένη.

    «Άνδρα χρώσταγα, άνδρα πήρα» είπε η κόρη στον Οθωμανό δικαστή, στον οποίο κατέφυγε ο πατέρας, κατηγορώντας τον αγά για αρπαγή. Μια δήλωση αδιανόητη για την εποχή, που διασώζεται μέχρι σήμερα στην τοπική παράδοση με κρυφό καμάρι.

    Σκαλίζοντας το παρελθόν, περιμένουν εκπλήξεις. Λίγο μετά τη φυγή της Ελένης με τον Λιμάζη ένας ξάδελφός της, τοπικός οπλαρχηγός στον Μοριά, κατακαίει τον πύργο του αγά στις 16 Μαρτίου 1821. Η έκπληξη δεν αφορά την ενέργεια, αλλά την ταυτότητα του οπλαρχηγού, η οποία γράφει το όνομά μου. Ο παππούς του παππού του πατέρα μου είναι εκείνος που χάλασε την εστία του πολυτραγουδισμένου ειδυλλίου.

    Διακόσια χρόνια μετά το βάρος μιας παράδοξης ενοχής φορτώθηκε στις πλάτες ενός ευφάνταστου και ενοχικού μυθοπλάστη. Η αναζήτηση της τύχης των πρωταγωνιστών και η ανάδειξη της ιστορίας τους θα μπορούσαν άραγε να αποτελέσουν κάποιου είδους επανόρθωση;

    Η έρευνα σε πηγές και αρχεία απέδωσε μια σειρά σημειώσεις, που έγιναν βιβλίο. Σκόρπια σπαράγματα συγκολλήθηκαν σε μια συνεκτική αφήγηση, βρίσκοντας πρόθυμους συνομιλητές στον χώρο της μελέτης του δημοτικού τραγουδιού, της παράδοσης και της ιστορίας, αλλά και μια φιλόξενη εκδότρια που συμμερίστηκε το ενδιαφέρον της υπόθεσης.

    Ένας ξάδελφός της Ελένης, οπλαρχηγός του Μοριά, κατακαίει τον πύργο του αγά στις 16 Μαρτίου 1821. Η ταυτότητα του οπλαρχηγού γράφει το όνομά μου

    Παράλληλα η εξερεύνηση του τόπου όπου διαδραματίστηκαν τα γεγονότα και η αναζήτηση κάθε ίχνους στις μνήμες, στα χαλάσματα και στη φύση της περιοχής άρχισαν να αποδίδουν πλάνα κινηματογραφικά.

    Οι κάτοικοι θυμήθηκαν την παλιά ιστορία. Με τη βοήθεια των στίχων του τραγουδιού ο ιστός των γεγονότων συμπληρώθηκε με λεπτομέρειες κρυμμένες στον απόηχο των παραλλαγών του.  Η πίπιζα και το νταούλι, παραμελημένα επί δεκαετίες στον Μοριά, ήχησαν ξανά με τους τελευταίους βιρτουόζους Τσιγγάνους της Αχαΐας.

    Το συμπεριληπτικό πνεύμα του δημοτικού τραγουδιού φωτίζεται και φωτίζει την αγάπη, με την οποία οι ντόπιοι ξανασυναντιούνται αφηγούμενοι την ιστορία της Ελένης τους. Το δημοτικό τραγούδι συνήθως δεν κρίνει, δεν δικάζει. Χτίζει γέφυρες που αντέχουν στις πλημμύρες της Ιστορίας. Και στις λειψυδρίες μας θυμίζουν τη σημασία τους.

    Η επικράτεια του δημοτικού τραγουδιού, δυσφημισμένη για μεγάλη περίοδο, μοιάζει να αποκαθίσταται. Νέα παιδιά συμμετέχουν απενοχοποιημένα στα πανηγύρια, από την Ικαρία μέχρι τα Καλάβρυτα, ψάχνοντας τη σύνδεσή τους με μια ευρύτερη, κοινή ταυτότητα.

    Κάπως έτσι βρέθηκα κι εγώ από παιδί της πόλης να έχω χωριό. Θα μπορούσα να έχω και σπίτι εκεί. Ο πύργος όμως του οπλαρχηγού κάποια στιγμή κάηκε κι αυτός.

    Θεία δίκη λέει μέσα μου ο αδιόρθωτα ενοχικός μυθοπλάστης. Έδωσε όμως κι αυτός κάποια υλικά στη γέφυρα της συνάντησής μου με το Λειβάρτζι.

    •••

    Το νέο ντοκιμαντέρ «Λενάκι, δυο φωτιές και δυο κατάρες» του Δημήτρη Ινδαρέ θα προβληθεί στο 26ο Φεστιβάλ Ντοκιμαντέρ Θεσσαλονίκης την Κυριακή 10 Μαρτίου 2024 στις 18.00 στην αίθουσα Τζον Κασσαβέτης, Αποθήκη 1, και διαδικτυακά στην πλατφόρμα του Φεστιβάλ εδώ έως τη Δευτέρα 18.03.2024. Το ομότιτλο βιβλίο του κυκλοφορεί με πρόλογο του Παντελή Μπουκάλα από τις εκδόσεις Εστία.

    banner_300_250
    Picture of Δημήτρης Ινδαρές
    Ο Δημήτρης Ινδαρές είναι σκηνοθέτης

    Κεντρική φωτογραφία
    Δημήτρης Ινδαρές

    Πορτρέτο
    Νατάσα Πανταζοπούλου

    ΣΧΕΤΙΚΑ LINKS

    MORE STORIES

    Γιάννης Μακριδάκης shortstoriesgr
    Short

    Η πρώτη μου φορά στο μετρό της Αθήνας

    Ο συγγραφέας Γιάννης Μακριδάκης, που ζει στη Χίο, γράφοντας, καλλιεργώντας τη γη, αλλά και χαρτογραφώντας σπήλαια, αφηγείται στο Short Stories πώς μπήκε για πρώτη φορά στο μετρό της Αθήνας και η καρδιά του πήγε να σπάσει από τον τρόμο

    Spyros Alexiou_Η Επανάσταση του 1821, o kapetanios Aris kai o dikos mas daskalos short stories gr
    Short

    Η Eπανάσταση του 1821, ο καπετάνιος Άρης και ο «δικός μας» δάσκαλος

    Ο Σπύρος Αλεξίου γράφει στο Short Stories για τα παιδικά του χρόνια επί χούντας, όταν ο μεγαλύτερος αδελφός του, μαθητής Δ’ δημοτικού, έγραψε μια έκθεση για την Επανάσταση του 1821, γεμάτη από παράξενες ιστορικές ανακρίβειες

    Koutsiampasakos-pindos-Short-Stories
    Short

    Έργα και ημέρες του παππού μου Δαίδαλου

    O σκηνοθέτης Δημήτρης Κουτσιαμπασάκος αφηγείται στο Short Stories μνήμες από τον παππού του, ξακουστό ξυλουργό στην νότια Πίνδο, με αφορμή την αποκατάσταση παλιών εργαλείων του και κατασκευών του από νέους ξυλουργούς