Όταν βρέθηκα στη γιορτή των Ινουπιάτ στην Αλάσκα

Published

11•03•2026

Έθιμο στη γιορτή Nalukataq των Ινουπιάτ στην Αλάσκα: με ένα αυτοσχέδιο τραμπολίνο ένας χορευτής πετά στον αέρα ρίχνοντας στον κόσμο καραμέλες και γλυκά

Όταν βρέθηκα στη γιορτή των Ινουπιάτ στην Αλάσκα

Published

11•03•2026

Ο Γιώργος Αυγερόπουλος αφηγείται στο Short Stories την εμπειρία του στη γιορτή Nalukataq των Ινουπιάτ, όταν βρέθηκε στη βορειότερη πόλη στον Αρκτικό Ωκεανό, κατά τη διάρκεια των γυρισμάτων του νέου ντοκιμαντέρ του «Mankind’s folly» στην Αλάσκα

Ο ήλιος δεν έδυε ποτέ εκείνες τις μέρες στο Utqiaġvik (πρώην Barrow) της Αλάσκας. Ήταν Ιούνιος και το αιώνιο φως της μέρας έλουζε τη βορειότερη πόλη των ΗΠΑ στον Αρκτικό Ωκεανό, έχοντας πάρει τη θέση της πολύμηνης παγωμένης νύχτας.

Η οικογένεια Patkotak ήταν αυτή που είχε αναλάβει να οργανώσει το φετινό Nalukataq. Με τις βάρκες και τα καμάκια τους είχαν καταφέρει να πιάσουν την πρώτη φάλαινα της σεζόν, μια bowhead, τεράστια και γενναιόδωρη. Σύμφωνα με την παράδοση των Ινουπιάτ, αυτό σήμαινε ευθύνη. Να ταΐσεις ολόκληρη την κοινότητα, να ανοίξεις την καρδιά σου, να μοιραστείς.

Εκατοντάδες άνθρωποι είχαν αρχίσει να καταφθάνουν από νωρίς σε μια μεγάλη αλάνα. Με μόλις δύο βαθμούς Κελσίου κάτω από το μηδέν, ορισμένοι κυκλοφορούσαν με σαγιονάρα και κοντομάνικο. Τα πιτσιρίκια έπαιζαν στην ακτή πετώντας πέτρες στη θάλασσα που ήδη είχε ελευθερωθεί από τους πάγους, «πολύ νωρίς και φέτος» όπως έλεγαν οι γηραιότεροι.

Τραπέζια, κατσαρόλες, μικροφωνικές και όλα τα χρειαζούμενα κατέφθαναν συνεχώς με θηριώδη αγροτικά αυτοκίνητα. Οι Patkotak φρόντιζαν για την παραμικρή λεπτομέρεια.

Εμείς ήμασταν οι μοναδικοί ξένοι ανάμεσα στο πλήθος. Εγώ και ο Γιάννης, διευθυντής φωτογραφίας και αδελφός μου. Ήμασταν επίσημοι προσκεκλημένοι, τιμή που αποκτά ιδιαίτερη αξία όταν βρίσκεσαι σε μια κλειστή ιθαγενική κοινότητα στην άκρη του κόσμου.

Στεκόμασταν σε μια άκρη καταγράφοντας διακριτικά, μάρτυρες ενός αρχαίου τελετουργικού 1.500 χρόνων. Το Nalukataq δεν είναι απλώς μια γιορτή. Είναι μια ευχαριστία προς το πνεύμα του ζώου που με τη θυσία του πρόσφερε τροφή –δηλαδή ζωή– στην κοινότητα. Είναι μια τελετή κοινοτικής αλληλεγγύης, αλλά και συνεχής υπενθύμιση ότι η επιβίωση έρχεται μέσα από τη συλλογικότητα, μια βασική αξία της αρκτικής κοινωνίας.

Κατηγορούμενη για υποθέσεις της Αρχαιολογικής Υπηρεσίας

Οι Πυξ Λαξ, μια λιποθυμία και οι στίχοι που έγιναν τραγούδι

Ακούγοντας τον Θρύλο από τα βραχέα στη Γερμανία

Post Views: 718

Το παγωμένο υπέδαφος λιώνει συμπαρασύροντας οτιδήποτε έχει χτιστεί πάνω του. «Μπορείτε να κάνετε κάτι γι’ αυτό;» ρώτησα τον Άρνολντ. «Να προσευχηθώ»

Ντόπιοι μουσικοί με κιθάρες και ηλικιωμένες κυρίες με βραχνές φωνές τραγουδούσαν με πάθος αμερικανικά folk θρησκευτικά τραγούδια, την ώρα που το κρέας της φάλαινας, το muktuk, και άλλες τροφές που δεν υπάρχουν πουθενά αλλού στον κόσμο μοιράζονταν σε κάθε οικογένεια. Κι έπειτα ήρθε η στιγμή που όλοι περίμεναν.

Πολλοί άντρες τέντωσαν σαν τύμπανο ένα μεγάλο βαρύ καμβά, κρατώντας γερά τις λαβές γύρω γύρω. Ένας νέος ανέβηκε στη μέση και άρχισε να πηδά ψηλά σε αυτό το αυτοσχέδιο τραμπολίνο. Πετούσε με τα χέρια ανοιχτά και σε κάθε σάλτο έφτανε ψηλότερα, ρίχνοντας καραμέλες και γλυκά στον κόσμο, μέχρι να χάσει την ισορροπία του και να σταματήσει. Τον διαδέχθηκε μια κοπέλα, ακολούθησε μια ηλικιωμένη, στη συνέχεια ένας κυνηγός, μετά ένα παιδί.

Στο παρελθόν το blanket toss ήταν ο τρόπος των Ινουπιάτ να σκανάρουν τον ορίζοντα για φάλαινες. Σήμερα συμβολίζει τη σύνδεση αυτού του αρχαίου λαού με τη γη, τον ουρανό και τη θάλασσα.

Όταν η γιορτή τελείωσε ζήτησα από τον 75άχρονο Άρνολντ να μας δείξει πού διατηρούν τις φάλαινες που πιάνουν. Μας οδήγησε λίγο έξω από τον οικισμό, σε μια μικρή καμπίνα. Άνοιξε μια καταπακτή στο έδαφος φανερώνοντας μια τρύπα, όπου με δυσκολία μπορούσε να περάσει ένας άνθρωπος.

Κατεβήκαμε βαθιά μες στο permafrost, το επί χιλιετηρίδες παγωμένο έδαφος που έχει φυλακίσει μέσα του την εποχή των μαμούθ και που τώρα ξεπαγώνει με ταχύτατους ρυθμούς σε όλη την Αρκτική. Μαζί του αργοπεθαίνουν και αυτά τα φυσικά ψυγεία και ως εκ τούτου και ο τρόπος ζωής των Ινουπιάτ.

Πολλά ice cellars στο Utqiaġvik ήδη έχουν καταρρεύσει. Όπως έχει καταρρεύσει ο παραλιακός δρόμος, καθώς και διάφορα σημεία της πόλης. Το παγωμένο υπέδαφος λιώνει συμπαρασύροντας οτιδήποτε έχει χτιστεί πάνω του. Σπίτια, δίκτυα ύδρευσης και ηλεκτρισμού, τα πάντα.

«Μπορείτε να κάνετε κάτι γι’ αυτό;» ρώτησα τον Άρνολντ. «Να προσευχηθώ» μου απάντησε με ένα αμήχανο γέλιο.

Η κοινότητά του βρίσκεται σε κίνδυνο. Δώδεκα απομακρυσμένες κοινότητες της Αλάσκας έχουν ζητήσει να μεταφερθούν σε ασφαλέστερα εδάφη εξαιτίας της απόψυξης του permafrost. Οι κάτοικοί τους θα γίνουν οι πρώτοι κλιματικοί πρόσφυγες των ΗΠΑ, μιας χώρας της οποίας ο πρόεδρος δεν πιστεύει στην κλιματική κρίση.

•••

Το νέο, βραβευμένο ήδη, ντοκιμαντέρ του Γιώργου Αυγερόπουλου με τίτλο Mankind’s folly – Η ύβρις της ανθρωπότητας προβάλλεται στους κινηματογράφους από τις 15 Ιανουαρίου 2026. Βρείτε το πρόγραμμα προβολών εδώ. Σήμερα, Τετάρτη 11 Μαρτίου, η προβολή στον κινηματογράφο Τριανόν της Αθήνας θα πραγματοποιηθεί παρουσία του σκηνοθέτη.

Επίσης από τις 6-20 Μαρτίου 2026 το ντοκιμαντέρ προβάλλεται στο τμήμα PLATFORM+ του 28ου Διεθνούς Φεστιβάλ Ντοκιμαντέρ Θεσσαλονίκης μέσω της ψηφιακής πλατφόρμας του.