Τα βγάζω στη φόρα γιατί με κυρίευσε ο θυμός για το πόσο άδικα και αλύπητα οι ΗΠΑ σφυροκοπούν την Κούβα. Και για το πόσο υποφέρει σήμερα. Επιθυμία μου να προσεγγίσει ο αναγνώστης τον Κουβανό στην καθημερινότητά του, με τις δυσκολίες και τα επιτεύγματά του. Μια ματιά από μέσα. Γιατί συχνά οι λεπτομέρειες κρύβουν το μεγαλείο.
«Ειδική Περίοδο σε εποχή ειρήνης» τη χαρακτήρισε ο Φιντέλ. Και έτσι έμεινε η φοβερή οικονομική κρίση της Κούβας μετά την κατάρρευση του «ανατολικού μπλοκ». Μέσα σε όλα τα δεινά λοιπόν –όπως οι διακοπές ρεύματος, η κατάρρευση των συγκοινωνιών, η έλλειψη φαρμάκων κ.ο.κ.–, η πείνα χτύπησε την πόρτα. Υπάρχει πιο ισχυρό ένστικτο από αυτό της επιβίωσης, όταν κάποιος προσπαθεί με κάθε μέσο να χορτάσει την πείνα τη δική του και της οικογένειάς του; Έτσι άρχισαν οι κλοπές, σχεδόν πάντα τροφίμων αλλά χωρίς χρήση βίας. Αυτό είναι σημαντικό να τονιστεί.
Μάλιστα δεν άργησαν να κυκλοφορήσουν ανέκδοτα απίστευτα για την εφευρετικότητα των κλεφτών. Το αποτέλεσμα ήταν αντί να θυμώνουμε, να το διασκεδάζουμε. Έστω και αν εμείς οι ίδιοι είχαμε πέσει θύματα τους. Γιατί άραγε τέτοια αντίδραση; Μήπως αντιστάθμιζαν με το γέλιο και το χιούμορ τις κακουχίες; Μήπως το να βλέπουν τα πράγματα με ποιο ανάλαφρο τρόπο είναι στο DNA τους; Μήπως γιατί τότε η ψυχολογία καλά στεκόταν;
Θα αναφέρω μερικά ενδεικτικά παραδείγματα. Γύρισε ζευγάρι από τη δουλειά. Μπαίνοντας στο σπίτι, αντίκρισε στο τραπέζι πιάτα με απομεινάρια φαγητού και ένα σημείωμα που έγραφε: «Ευχαριστούμε για την πρόσκληση, στο ψυγείο αφήσαμε και για εσάς».
Ή όταν κάποιοι καλλιεργητές πήγαν στο χωράφι τους για να μαζέψουν τη yuca (γιόκα), βρήκαν μόνο μια ρίζα. Στο κλωνάρι της ήταν καρφιτσωμένο ένα σημείωμα: «Θα ξανάρθουμε όταν μεγαλώσει».
