Από τον Καναδά στην Κρήτη: Πώς γεννήθηκε η «Chronotopia»

Published

22•06•2026

Οι Καναδοί καλλιτέχνες Caitlind r.c. Brown και Wayne Garrett μπροστά από το έργο τους «Chronotopia»

Από τον Καναδά στην Κρήτη: Πώς γεννήθηκε η «Chronotopia»

Published

22•06•2026

Οι Καναδοί καλλιτέχνες Caitlind r.c. Brown και Wayne Garrett μπροστά από το έργο τους «Chronotopia»

Η Καναδέζα καλλιτέχνιδα Caitlind r.c. Brown ξεφυλλίζει στο Short Stories το προσωπικό της ημερολόγιο από τη δημιουργία της γλυπτικής εγκατάστασης «Chronotopia», την οποία συνδημιούργησε με τον Wayne Garrett και που τιμήθηκε με το Βραβείο Τέχνης 2026 του Ιδρύματος Γ. & Α. Μαμιδάκη

1. Φτάνουμε στην Κρήτη. Εξαντλημένοι από το τζετ λαγκ αλλά σε υπερδιέγερση. Ακουμπώ το μάγουλο στο παράθυρο του ταξί. Χιλιάδες ελαιόδεντρα απλώνονται δίπλα από τα σκονισμένα κτίρια του Ηρακλείου. Σύντομα αντικρίζουμε τη Μεσόγειο να αστράφτει στο βάθος.

2. Φτάνουμε στο ξενοδοχείο. Μια γυναίκα με μακρύ, ανοιχτόχρωμο φόρεμα μας υποδέχεται χαμογελώντας.

3. Ξεκούραστοι, χορτάτοι και σε δημιουργική υπερδιέγερση, ψάχνουμε το σημείο του έργου. Προσπαθούμε να βρούμε τον δρόμο μας από φωτογραφίες, τραβηγμένων με drone, που μας έχουν στείλει με μέιλ και από το Google Earth. Τα πέτρινα μονοπάτια συνδέονται με μια γεωμετρία που μου προκαλεί απορία. Σκέφτομαι τον Μινώταυρο παγιδευμένο σε έναν πέτρινο λαβύρινθο.

4. Βρίσκουμε το μέρος: μια πλατφόρμα που κοιτά προς το απέραντο γαλάζιο! Εκεί ήδη στέκεται ο σκελετός από ανοξείδωτο ατσάλι του έργου μας Chronotopia! Φτάσαμε νωρίτερα και δεν είναι κανείς. Περνάω την κίτρινη ταινία σήμανσης και πατώ στο φρέσκο χαλίκι, εξετάζοντας τις κολλήσεις. Σχεδιάσαμε αυτή την κατασκευή στον Καναδά, στην οθόνη ενός υπολογιστή μεταξύ Χριστουγέννων και Πρωτοχρονιάς. Ο κατασκευαστής, ο Ανδρέας, τη δημιούργησε στην Αθήνα και τη μετέφερε με φορτηγό και πλοίο, φτάνοντας στην Κρήτη μόλις σήμερα. Σύντομα θα γνωρίσουμε την ομάδα του, καθώς και τη Γιώτα και τη Δάφνη από το Ίδρυμα Γ. & Α. Μαμιδάκη. Το χάος ξεκινά!

5. Βρίσκουμε τον ρυθμό μας. Σημαδεύω γραμμές στο ατσάλι με ένα μολύβι και ο Γουέιν με ακολουθεί με μια μικροσκοπική ηλεκτροκόλληση, στερεώνοντας ροδέλες για να κρεμάσουμε τους φακούς. Πιο κάτω, στην παραλία, οι τουρίστες λιάζονται. Το εργοτάξιό μας έρχεται σε αντίθεση με τις ομπρέλες τους, όμως ο Ανδρέας, που γνωρίζει το μέρος, μας καθησυχάζει. Τον χειμώνα, μας λέει, το θέρετρο κλείνει και οι εργάτες καταφθάνουν σαν μυρμήγκια για να επισκευάσουν και να βάψουν τα πάντα. «Είναι παντού». Η συγκεκριμένη αποκάλυψη καθαρίζει την ομίχλη από τον καθρέφτη αυτού του τεχνητού παραδείσου.

Η φιλία του Πάμπλο Πικάσο με τον κουρέα του

Όταν αποκαλύψαμε έναν άγνωστο θεό της Πέλλας

Τα Χριστούγεννα που το μυαλό μου πήγε διακοπές ποδηλατώντας

Post Views: 10

Από εδώ ο ορίζοντας της Μεσογείου περιβάλλει τα πάντα: το μονοπάτι, το ξενοδοχείο, τους κήπους. Συνειδητοποιώ ότι θα θυμάμαι αυτήν τη θέα για πάντα

6. Τρώμε κάτι τόσο νόστιμο που πρέπει να το φωτογραφίσω. Οι φίλοι μας από το ίδρυμα, η Γιώτα, η Δάφνη και ο Σωτήριος, μας πήγαν στην άλλη πλευρά του κόλπου, στο Art Hotel. Μετά την ξενάγηση στον κήπο με τα γλυπτά και τις συλλογές τέχνης από τη δεκαετία του ’80, δειπνούμε στο μπαλκόνι, κοιτάζοντας το φωτισμένο ξενοδοχείο μας στον λόφο. Η οικογένεια Μαμιδάκη έχει αυτή την ιδιοκτησία για γενιές· κάποτε ήταν το εξοχικό τους. Αναρωτιόμαστε πώς έμοιαζε αυτή η γη πριν βρεθούμε όλοι εμείς εδώ.

7. Βρέχει. Η Γιώτα λέει ότι είναι ασυνήθιστο γι’ αυτή την εποχή και πως θα περάσει γρήγορα. Με λίγη τύχη ο καιρός θα είναι ζεστός και ξηρός για το υπόλοιπο καλοκαίρι. Περάσαμε το απόγευμα στο μπαλκόνι ετοιμάζοντας φακούς. Η δουλειά είναι πολλή, αλλά δεν μπορούμε να κολλήσουμε στη βροχή. Μόλις νυχτώνει, πάμε για μπάνιο στη θάλασσα. Ο Ανδρέας μας είπε ότι δεν έχουμε τίποτε να φοβηθούμε εκτός από τους αχινούς. Κρυώνουμε αλλά γελάμε. Ο Γουέιν προχωρά και το σώμα του ξεχωρίζει έντονα στο σκοτάδι. Κρατώ την ανάσα μου και βουτάω στα μαύρα κύματα.

8. Καθόμαστε σε ένα μεγάλο τραπέζι, περιτριγυρισμένοι από δημοσιογράφους. Μια σειρά από smartphones καταγράφει τις απαντήσεις μας. Η συνέντευξη Τύπου είναι εξαιρετικά φιλική. Χθες βράδυ απολαύσαμε ένα συμπόσιο με κρητικό φαγητό και αργότερα μοιραστήκαμε ιστορίες με λευκό κρασί. Είναι μια χαλαρή διαδικασία, που όμως μας υπενθυμίζει τον σκοπό της παρουσίας μας εδώ.

9. Είναι η πιο ζεστή ώρα και κολυμπάμε γύρω από τους βράχους, μακριά από την παραλία, για να δούμε τα ερείπια μιας πέτρινης πόρτας έξω από το ξενοδοχείο. Το νερό γίνεται βαθύ και κρύο, αλλά παραμένει κρυστάλλινο. Ξαφνικά ο Γουέιν χτυπά κάτι με το πόδι. Κοιτάζει με τη μάσκα και αναφωνεί: «Είναι ένας μικρός καρχαρίας». Επιστρέφουμε όσο πιο ήρεμα μπορούμε. Ο καρχαρίας μας ακολουθεί με περιέργεια μέχρι τα ρηχά. Αργότερα μαθαίνουμε ότι εδώ δεν τους κυνηγούν, γι’ αυτό πλησιάζουν τους ανθρώπους.

10. Περπατώ για να συναντήσω τον Γουέιν στο έτοιμο πια έργο. Η μυρωδιά του κήπου είναι μεθυστική, σχεδιασμένη να προσελκύει επικονιαστές. Το αγιάζι δροσίζει τον αέρα κάτω από τον καθαρό ουρανό. Από εδώ ο έντονος ορίζοντας της Μεσογείου περιβάλλει τα πάντα: το μονοπάτι, το ξενοδοχείο, τους κήπους. Συνειδητοποιώ ότι θα θυμάμαι αυτήν τη θέα για πάντα, σαν μια από τις εικόνες που περνούν από τα μάτια σου στο τέλος της ζωής. Περπατώ μέσα σε ένα θραύσμα χρόνου που σύντομα θα τελειώσει… άλλη μια σκηνή στην κινούμενη σειρά που συνθέτει την εμπειρία μου από αυτό τον τόπο.

•••

Η μεγάλης κλίμακας τοπο-ειδική γλυπτική εγκατάσταση Chronotopia των Καναδών καλλιτεχνών Caitlind r.c. Brown & Wayne Garrett ξεχώρισε ανάμεσα σε πάνω από 450 προτάσεις από 65 χώρες αποτελώντας πρόταση για νέες αναγνώσεις και τρόπους θέασης του τοπίου, σε μια εποχή κατά την οποία η ανάγκη για συλλογικότητα, στοχασμό και επανασύνδεση με το φυσικό και κοινωνικό περιβάλλον καθίσταται ολοένα και πιο επιτακτική.

Το έργο παραμένει σε μόνιμη, ανοικτή έκθεση και θα προστεθεί στη συλλογή του Ιδρύματος Γ. & Α. Μαμιδάκη στην Κρήτη, η οποία αριθμεί πάνω από 70 έργα σημαντικών Ελλήνων και ξένων καλλιτεχνών.