Η γιαγιά Μαρία από την Άνδρο και μια ζωή σαν μυθιστόρημα

«Δεν είναι δικό σου το παιδί» του έλεγαν. «Αν ήταν θα του είχε δώσει το όνομα του πατέρα σου, αλλά εκείνη έδωσε του δικού της πατέρα». Και λέγε λέγε, ο νεαρός τη χώρισε. Έδιωξε και κείνη και το παιδί.

Η καημένη η Μαρία έπιασε δουλειά και βρήκε καταφύγιο σε ένα σπίτι στην Πλάκα. Τότε τα σπίτια αυτά ήταν απλά δωμάτια χτισμένα γύρω από μια κουζίνα κι έναν απόπατο. Κι εκεί γνώρισε τον παππού μου, τον Βασίλη Σκαμπαρδώνη. Άλλη όμορφη ιστορία.

Ο Στέφανος Σκαμπαρδώνης, νεαρό παλικάρι στη Βέροια, δεν άντεξε τον τουρκικό ζυγό –ή εν πάση περιπτώσει τσακώθηκε με κάποιον Τούρκο και τον σκότωσε (σε μονομαχία θέλω να πιστεύω) – κι έφυγε στο Ελληνικό, όπως έλεγαν τότε τη μικρή Ελλάδα.

Ήρθε στην Αθήνα. Μια μέρα είδε να περνά μπροστά του μια άμαξα με δυο γυναίκες. Ήταν μια μικρή αρχοντοπούλα από τον Πόρο που είχε έρθει να αγοράσει τα προικιά της για να παντρευτεί.

Ο Στεφανής έκλεψε τη μικρή Αγγελικούλα και την παντρεύτηκε. Κι από αυτό τον γάμο το πρώτο παιδί ήταν ο Βασίλης, που γεννήθηκε στην περιοχή που είναι σήμερα το Γεωπονικό Πανεπιστήμιο. Εκεί η περιοχή ήταν όλο κήποι. Και μέσα στην αυλή υπήρχε ένα δέντρο, όπου πάνω του ο παππούς είχε φτιάξει μια πλατφόρμα και ανέβαινε και κοιμόταν. Από εκεί έπεσε κάποια μέρα και ως γνωστόν «ο γέρος ή από πέσιμο ή από χέσιμο θα πάει».

Κι έτσι τον χάσαμε τον μπαρμπα-Στεφανή κι απόμεινε η γιαγιά Αγγελικούλα με τα παιδιά της. Ιδιαίτερα με τον Βασίλη, ο οποίος δεν ήθελε να γίνει μπαχτσεβάνης, κηπουρός. Έτσι τον έστειλαν στη Σχολή Ναυτοπαίδων στον Πόρο. Η σχολή αυτή έβγαζε όλους τους υπαξιωματικούς του Βασιλικού Ναυτικού. Και ο Βασίλης έφτασε πιθανόν μέχρι τον βαθμό του σημαιοφόρου, ανθυπολοχαγού δηλαδή. Και ήρθε στην Αθήνα, σε ένα από τα νησάκια που αποτελούν το περιδέραιο της Αττικής. Παντρεύτηκε κι έκανε ένα παιδί, τον θείο Στέφανο.

Μα η μοίρα δεν αφήνει κανέναν. Και πέθανε η γυναίκα του Βασίλη. Και βρέθηκε ο καημένος στο ίδιο σπίτι στην Πλάκα όπου έμενε η Μαρία με το δικό της το παιδί, τον θείο Μιχάλη. Γνωρίστηκαν οι δυο, παντρεύτηκαν και έκαναν τρεις κόρες. Τη μητέρα μου την Αγγελική, τη θεία τη Μόσχα και τη θεία τη Δήμητρα.

Και καιρός περνά και ο χρόνος μια καλύπτει, μια αποκαλύπτει ιστορίες. Ο Βασίλης Σκαμπαρδώνης έπεισε τη γυναίκα του να στείλει τον γιο της τον Μιχάλη να γνωρίσει τον πατέρα του. Και πήγε το παλικάρι. Και ο πατέρας τρελάθηκε γιατί είδε τον εαυτό του νέο. Και υποσχέθηκε να πάρει το παιδί στο σπίτι, να το μορφώσει και να του βρει δουλειά κι όλα τα καλά.

Του έδωσε λοιπόν ραντεβού μερικές μέρες αργότερα. Μα όταν πήγε το παιδί να βρει τον πατέρα του, εκείνος είχε αυτοκτονήσει. Για ποιον λόγο κανείς δεν ξέρει. Κι ήταν πράγματι αυτοκτονία; Κανείς δεν ξέρει και κανέναν δεν κατηγορούμε. Όλοι έχουν φύγει πια. Ας τα βρούνε λοιπόν μεταξύ τους στους ουρανούς.

Η Αγγελική γνώρισε και παντρεύτηκε τον Στάθη, γιο ενός άλλου Βασίλη, αξιωματικού αυτήν τη φορά του Βασιλικού Ναυτικού. Ο Στάθης Δεληβοριάς ήταν ο πατέρας μου και η Αγγελικούλα Σκαμπαρδώνη ήταν η μητέρα μου.

Και μου λείπουν και οι δύο. Να τους είχα τώρα να μου λένε ιστορίες. Πόσο θα το ήθελα!