Skip to content
Home » Η συνάντησή μου με τους griots από το Μάλι

Η συνάντησή μου με τους griots από το Μάλι

    Η συνάντησή μου με τους griots από το Μάλι

    Published
    Η Φένια Παπαδόδημα και ο Μανώλης Αφολάνιο (MC Yinca)

    Η συνάντησή μου με τους griots από το Μάλι

    Published
    Η Φένια Παπαδόδημα και ο Μανώλης Αφολάνιο (MC Yinca)
    Η Φένια Παπαδόδημα, με αφορμή τη μουσικοθεατρική παράσταση «Νέκυια», αφηγείται στο Short Stories πώς ήρθε σε επαφή με τη μουσική παράδοση του Μάλι πριν από χρόνια στο Παρίσι και εμπνεύστηκε βαθιά από την τέχνη των griots, των περιπλανώμενων τραγουδιστών-αφηγητών της δυτικής Αφρικής

    Εχω πολλές απίθανες ιστορίες από τη γνωριμία μου με διαφορετικούς griots στο Παρίσι. Όπως με τον Sotigui Kouyate, τον ασύλληπτο griot, ηθοποιό από το Μάλι ο οποίος μόλις είχε τελειώσει τα γυρίσματα της ταινίας Keïta! L’ heritage du griot. Ο ίδιος έλεγε ότι το όπλο του griot είναι ο λόγος, η λέξη. Πρέπει να ξέρει πώς θα τη μεταφέρει, πώς θα την κάνει να ακουστεί μες στη σιωπή του ακροατή που περιμένει να τη δεχτεί.

    Έμαθα πολλά από τον Sotigui. Αλλά και από τον Seydou Boro, τον ηθοποιό ο οποίος επίσης έπαιξε στην ταινία Keïta! L’ heritage du griot. Ο Seydou αργότερα έπαιξε και στη δική μου μικρού μήκους You are welcome. Η ταινία μου, γαλλικής παραγωγής, γυρίστηκε στο Παρίσι, ενώ συμμετείχε και βραβεύτηκε σε πολλά διεθνή φεστιβάλ.

    Έμαθα ότι ένας griot προορίζεται να γίνει griot από μικρό παιδί. Το ίδιο συνέβαινε και με τους ραψωδούς. Griots και ραψωδοί ήταν μέλη μιας ιδιαίτερης συντεχνίας σε όλη τη διάρκεια της ζωής τους. Ο ρόλος τους διαφέρει από αυτόν του μουσικού, του ηθοποιού, του ιερέα. Είναι ένα κοινωνικό λειτούργημα επανασύνδεσης των ζωντανών με τους προγόνους τους. Είναι ένα τελετουργικό θεραπευτικής μνήμης.

    Μια αστεία και απελευθερωτική ιστορία είναι αυτό που βίωσα, όταν παρέα με Γάλλους φίλους βρεθήκαμε σε ένα τοπικό φεστιβάλ τζαζ στο Παρίσι. Συμμετείχαν σημαντικά ονόματα της τζαζ σκηνής και φαινόταν από τον τρόπο που έπαιζαν και φέρονταν πάνω στη σκηνή ότι δεν είχαν και μικρή ιδέα για τον εαυτό τους. Πόσο σοβαρό ήταν αυτό που πρόσφεραν, πόσο φοβεροί μουσικοί ήταν.

    Βγαίνοντας από εκεί νιώθαμε ένα απροσδιόριστο βάρος. Τότε χτυπάει το τηλέφωνο. Ήταν ο αγαπημένος μας φίλος και συνεργάτης griot Ουσμάν Κεϊτά, ο οποίος έχει παίξει στο άλμπουμ που έχουμε κάνει με τον Γιώργο Παλαμιώτη Eleusis, tales of the holy.

    Κανείς δεν σηκώθηκε να χορέψει για έξι ώρες. Όλοι άκουγαν τις απίστευτες ιστορίες των griots. Άκουγαν τους μουσικούς που έπαιζαν με χαρά και απλότητα

    Ο Ουσμάν μας καλούσε σε ένα μεγάλο φεστιβάλ griots με γνωστούς και άγνωστους μουσικούς και griots από το Μάλι. Ήμασταν οι μόνοι ξένοι ανάμεσα σε δύο χιλιάδες θεατές από το Μάλι. Γνωρίζαμε μόνο τον Ουσμάν. Το κοινό ήταν καθισμένο σε πλαστικές καρέκλες. Οικογένειες, μικροί και μεγάλοι, ακίνητοι, απόλυτα αφοσιωμένοι στους griots.

    Κανείς δεν σηκώθηκε να χορέψει για έξι ώρες που κράτησε η συναυλία. Όλοι άκουγαν με προσοχή τις απίστευτες ιστορίες των griots. Άκουγαν τους ασύλληπτους μουσικούς που έπαιζαν με αξιοσημείωτη χαρά, ταπεινότητα και απλότητα.

    Ποτέ στη ζωή μου δεν θα ξεχάσω την εσωτερική δύναμη, τη χαρά και την ανάταση που πήραμε από εκείνη την βραδιά των griots. Θυμάμαι μόνο ότι περπάτησα τρεις ώρες με τα πόδια για να γυρίσω σπίτι μου, σαν να έκανα μια δεκάλεπτη βόλτα.

    •••

    Η μουσικοθεατρική παράσταση Νέκυια από τη Φένια Παπαδόδημα, μια μουσική και μυσταγωγική εκδοχή της Νέκυιας, της λ’ ραψωδίας της Οδύσσειας, παρουσιάζεται τις Παρασκευές 27/2 και 6/3 στο Μέγαρο Μουσικής Αθηνών (Μουσική Βιβλιοθήκη, αίθουσα «Γ. Μαρίνος» στις 20.30). Στη Νέκυια η Φένια Παπαδόδημα επιχειρεί μια τελετουργική μουσική αναπαράσταση βασισμένη στον παλμό της αφρικανικής άρπας, πάνω στον οποίο πλέκονται μελωδίες που αντηχούν τη βυζαντινή και την αρχαία ευρωπαϊκή μουσική παράδοση.

    Παίζουν: Φένια Παπαδόδημα, Μανώλης Αφολάνιο (MC Yinca), Ευαγγελή Φίλη.

    Μουσικοί: Φένια Παπαδόδημα (τραγούδι, γκόνι, λαούτο), Κώστας Γιαξόγλου (πιάνο).

    banner_300_250
    Picture of Φένια Παπαδόδημα
    Η Φένια Παπαδόδημα είναι ηθοποιός, σκηνοθέτρια, μουσικός, τραγουδίστρια και συνθέτρια

    Κεντρική φωτογραφία
    Νίκος Παγωνάκης

    ΣΧΕΤΙΚΑ LINKS

    MORE STORIES

    κλοσάρ πανεπιστήμιο Στρασβούργο shortstories
    Short

    Η γνωριμία μου με έναν κλοσάρ που απήγγειλε Όμηρο

    Η Δωροθέα Κοντελετζίδου αφηγείται στο Short Stories τη ζεστή και απρόσμενη γνωριμία της με έναν Γάλλο κλοσάρ –την εποχή που σπούδαζε στο Πανεπιστήμιο του Στρασβούργου–, ο οποίος της αποκάλυψε έναν κόσμο γνώσης και ανθρωπιάς