Η ξενάγηση στο ταφικό μνημείο του Θεμιστοκλή, που διοργάνωσε ο Σύλλογος Εκτάκτων Αρχαιολόγων στο πλαίσιο των εκδηλώσεων για τα 30 χρόνια από την ίδρυσή του, πρόσφερε σ’ εμάς τους κατοίκους ξεχωριστή συγκίνηση.
Η διαδρομή ξεκίνησε από το Λιοντάρι του Πειραιά, στην Ακτή Ξαβερίου (Αλκίμων). Εκεί έγινε αναφορά στις απαρχές της συνοικίας μας, στο Παλατάκι Χατζηκυριακείου που δημιουργήθηκε από τους Μικρασιάτες πρόσφυγες του 1922. Περπατήσαμε στο στενό δρομάκι της παιδικής χαράς, κοιτώντας πίσω από το συρματόπλεγμα της ΟΛΠ – COSCO τα κατάλοιπα των οχυρώσεων. Μια συστάδα δέντρων σε τεθλασμένη γραμμή που οροθετούν τα 590 μέτρα του Κονώνειου Τείχους και το βασιλικό περίπτερο-Παλατάκι, που έδωσε το όνομά του στην τότε εξαθλιωμένη προσφυγική συνοικία.
Αμφότερα παραμένουν εγκλωβισμένα μέσα στις εγκαταστάσεις της κρουαζιέρας. Περιμένοντας μάταια να υλοποιηθεί η υπουργική απόφαση του 2018, της αείμνηστης υπουργού Πολιτισμού Μυρσίνης Ζορμπά, η οποία απόφαση ενσωματώθηκε στο Master Plan του 2023. Η απόφαση προβλέπει το άνοιγμα των πυλών στους κατοίκους και τη διαμόρφωση ζώνης πρασίνου και περιπατητικής διαδρομής. Έτσι ώστε να επανασυνδεθεί ο αστικός ιστός με τις αρχαιότητες.
Καθώς δεν ήταν δυνατή η πρόσβασή μας από τις εγκαταστάσεις κρουαζιέρας, η είσοδός μας επιτράπηκε από τη Ναυτική Διοίκηση Αιγαίου. Όταν φτάσαμε στην πύλη άκουσα τα αλλοτινά αγόρια της γειτονιάς να λένε: «Εδώ που είναι η πύλη όταν ήμαστε μικροί ήταν δρόμος. Εδώ παίζαμε μπάλα». Και με θυμήθηκα μικρή, σε εκείνο τον αδιέξοδο δρόμο, να μαθαίνω ποδήλατο, να πέφτω και να ξανασηκώνομαι.
Ποτέ κανένα παιδί δεν πέρασε εκείνη την πύλη. Ποτέ στο σχολείο δεν μας μίλησαν για τον τάφο του Θεμιστοκλή κι ας βρίσκεται λίγα μέτρα από το 23ο Δημοτικό. Κι όμως, πίσω από την κλειστή, απαγορευμένη πύλη της ναυτικής διοίκησης, ήταν κρυμμένο ένα μυστικό που μας ανήκε. Ένα κομμάτι της δικής μας ιστορίας.
