Έζησα στο Λονδίνο εννέα χρόνια. Πέρασαν έξι χρόνια από τη μέρα που γύρισα στην Ελλάδα και δυσκολεύομαι να συνηθίσω. Όσο ζούσα στην Αγγλία, μπορούσα να ταξιδεύω και να γνωρίζω άλλους πολιτισμούς. Η Ελλάδα μπορεί να σε συρρικνώσει. Οι ευκαιρίες είναι περιορισμένες και η αξιοκρατία στις διαδικασίες επιλογής αποτελεί εξαίρεση.
Τώρα βρίσκομαι στην Κρήτη, σκηνοθετώντας μια νέα παράσταση. Η Αθήνα είναι ο πυρήνας των καλλιτεχνικών δράσεων και έξω από το κλεινόν άστυ, οι καλλιτέχνες, πιστεύω, καταπιέζονται δημιουργικά. Δεν έχουν πρόσβαση.
Από τη μέρα που γύρισα στην Ελλάδα, προσπαθώ να βρω τρόπους να ταξιδέψω. Κάνω αιτήσεις, ψάχνοντας προγράμματα σε όλον τον κόσμο. Έτσι βρέθηκα στη Βαρκελώνη πέρσι το καλοκαίρι, για να συνεχίσω να γράφω το μυθιστόρημα «Το κορίτσι που σκότωσε τον πρωθυπουργό».
Ήμουν τυχερή γιατί επιλέχθηκα ανάμεσα από εκατοντάδες συγγραφείς να φιλοξενηθώ στο πρόγραμμα συγγραφής της Βαρκελώνης, στο πλαίσιο των δράσεων που πραγματοποιεί το δίκτυο λογοτεχνικών πόλεων της UNESCO. Το λέω συχνά στους μαθητές των εργαστηρίων δημιουργικής γραφής που κάνω: αν θέλετε να βρείτε μια ευκαιρία, κοιτάξτε στο εξωτερικό.
Έμεινα έναν μήνα στην Καταλονία. Κυρίως στη Βαρκελώνη, αλλά ταξίδεψα και στις γύρω πόλεις. Στη Χιρόνα, το Βικ, την Ταραγόνα και τη Μαδρίτη. Ερευνούσα κυρίως την περίοδο του Ισπανικού Εμφυλίου (1936-1939). Το άδοξο τέλος του οδήγησε σε μακροχρόνια δικτατορία.
Βασανιστήρια, εκτελέσεις, αρπαγές παιδιών και μαζικοί τάφοι άφησαν βαθύ τραύμα στη χώρα. Έπειτα από τον θάνατο του Φράνκο, έγινε η λεγόμενη «συμφωνία της λήθης», φιμώνοντας όσους τραυματίστηκαν ψυχικά και σωματικά. «Να ξεχάσουμε για να πάμε μπροστά» έλεγαν οι Ισπανοί.
Οι περισσότεροι ψάχνουν ακόμα τους συγγενείς τους στους μαζικούς τάφους. Είναι πολλοί και διάσπαρτοι σε όλη τη χώρα και ανοίγονταν ξανά και ξανά, σε διαφορετικές χρονιές, ώστε να θαφτούν οι επόμενοι, κάνοντας σχεδόν αδύνατη την ταυτοποίηση των νεκρών.
