Η σχέση μου με τους Πέρσες έγινε πιο βαθιά μέσα από τη μελέτη της παραστασιογραφίας του έργου. Εξετάζοντας τον τρόπο που έχει ανέβει σε διαφορετικές χρονικές περιόδους, ανακάλυψα μια ιστορία που έλαβε χώρα στον Άη Στράτη και με απασχόλησε βαθιά.
Η έρευνά μου επικεντρώθηκε στο πώς αυτό το έργο, μέσα από το οποίο αναδείχθηκε έντονα το ζήτημα της ελληνικής υπεροχής απέναντι στους «βαρβάρους», χρησιμοποιήθηκε διαχρονικά για να τονώσει στρεβλά την εθνική ταυτότητα.
Το κείμενο των Περσών αξιοποιήθηκε ιστορικά σε χρονικές στιγμές που κρίθηκε απαραίτητο να ενισχυθεί το αίσθημα εθνικής υπεροχής. Σε εορτασμούς για τη Ναυμαχία της Ναυπάκτου. Μετά τη λήξη της Κατοχής. Για την Ένωση της Δωδεκανήσου με την Ελλάδα. Όταν διάβασα για την παράσταση των Περσών στον Άη Στράτη το 1951, ανακάλυψα τη μοναδική ίσως περίπτωση που το έργο ανέβασε η πλευρά των «χαμένων».
Η Βελγοαμερικανίδα γλωσσολόγος Γκόντα βαν Στιν έχει κάνει εξαιρετική δουλειά πάνω στο λεγόμενο «θέατρο των περιφρονημένων». Όπως άλλωστε και στην ιστορία των υιοθετημένων παιδιών μετά τον Εμφύλιο. Στο έργο της αναφέρεται σε αυτή την παράσταση στον Άη Στράτη, με τους Πέρσες να επανέρχονται στην τραγικότητά τους. Μακριά από την καθεστωτική ανάγνωση.
Ορισμένες φράσεις του Αγγελιαφόρου –«Νῦν ὑπέρ πάντων ἀγών» και «Ὦ παῖδες Ἑλλήνων, ἴτε»– είναι φράσεις-σύμβολα. Αυτές χρησιμοποιήθηκαν συχνά σε στρατόπεδα και σε επετείους. Το καθεστώς τις οικειοποιήθηκε. Για να δείξει τι σημαίνει να είσαι «σωστός» Έλληνας, σε αντίθεση με τον «βάρβαρο», ο οποίος κατά καιρούς άλλαζε πρόσωπο.
Μετά τον πόλεμο η πρεμιέρα των Περσών στο Εθνικό Θέατρο έγινε την παραμονή της 28ης Οκτωβρίου του 1946. Ο Στράτης Μυριβήλης σε σχετικό δημοσίευμά του στο Ελληνικόν Αίμα (10.11.1946) δεν παρέλειψε να αναφερθεί υπαινικτικά στον Εμφύλιο, υπογραμμίζοντας ότι «Δε βρήκαμε ακόμα τον Αισχύλο που θα μιλήσει και σήμερα με το στόμα της φυλής. Δεν τόνε βρήκαμε γιατί η μάχη της Πίνδου κρατάει υπόκωφη στα βουνά της Ελλάδας».
