Ο καθηγητής Αρσένης Γεροντικός που έπαιξε σκάκι με τον Λένιν

Published

15•02•2026

Ο Αρσένης Γεροντικός σε συντροφιά καθηγητών της Ζωσιμαίας Σχολής στα Γιάννενα

Ο καθηγητής Αρσένης Γεροντικός που έπαιξε σκάκι με τον Λένιν

Published

15•02•2026

Ο Αρσένης Γεροντικός σε συντροφιά καθηγητών της Ζωσιμαίας Σχολής στα Γιάννενα

Ο δημοσιογράφος Θωμάς Νούσιας γράφει στο Short Stories για τον Αρσένη Γεροντικό, καθηγητή στη Ζωσιμαία Σχολή στα Γιάννενα, σκιαγραφώντας τον αντισυμβατικό, λόγιο ευεργέτη, άνθρωπο με σπάνιο χιούμορ και ασκητική ζωή

Για τους μαθητές του ήταν ο συναρπαστικός καθηγητής. Στο μάθημα της ιστορίας κρέμονταν από τα χείλη του. Για τους αναγνώστες του, ο ποιητής που μετέφρασε αριστουργήματα της παγκόσμιας λογοτεχνίας, ο συγγραφέας, ο κριτικός, ο δοκιμιογράφος. Για τους Γιαννιώτες ήταν ο ευεργέτης που πρόσφερε την περιουσία του για να γίνει το μέγαρο τού Πνευματικού Κέντρου και άλλα έργα πολιτισμού.

Ο Αρσένης Γεροντικός, για μένα, ήταν ο γείτονάς μου ο κύριος Αρσένης. Που με καλούσε στους περιπάτους του και κουβέντιαζε μαζί μου σαν συνομήλικος. Κι ας είχε την ηλικία του παππού μου.

Στα Γιάννινα υπάρχει δρόμος με το όνομά του και η προτομή του, φιλοτεχνημένη από τον μαθητή του Κυριάκο Ρόκο. Ο σπουδαίος γλύπτης δεν ξεχνάει πως χάρη στον Γεροντικό ανακάλυψε το ταλέντο του και άνοιξε τα φτερά του. Οι άλλοι καθηγητές τον είχαν του κλότσου και του μπάτσου. Περιφρόνηση, χλευασμοί, κατακεφαλιές. Μόνο ο «γαλλικός» Αρσένης Γεροντικός αντιλήφθηκε την ιδιαίτερη ικανότητά του, τον ενθάρρυνε, του μίλησε για τη Σχολή Καλών Τεχνών, τον σύστησε στον Παύλο Βρέλλη. Και προειδοποίησε τους συναδέλφους του: «Αν δεν αφήσετε ήσυχο τον Ρόκο, θα έχετε να κάνετε μαζί μου».

Τα παιδιά ξέρουν ποιοι δάσκαλοι νοιάζονται γι’ αυτά και ποιοι βγάζουν απωθημένα. Με ποιους η γνώση είναι ευχαρίστηση και με ποιους αγγαρεία. Ποιοι τα μαθαίνουν να σκέφτονται, να ψάχνουν και να τολμούν και ποιοι τα βασανίζουν με άχρηστες παπαγαλίες. Ο Γεροντικός ανήκε στους πρώτους, νοιαζόταν πραγματικά.

Όταν τέλειωνα το λύκειο, άκουσε μια μέρα στη γειτονιά ότι δεν τα πήγα καλά στα φυσικομαθηματικά και κινδύνευα να χάσω τη χρονιά. Αμέσως έτρεξε στη Ζωσιμαία, ρώτησε τους παλιούς συναδέλφους του, είδε τους βαθμούς μου και ήρθε σπίτι χαρούμενος: «Μην ανησυχείς. Περνάς!».

Γιατί θέλω να μιλήσω για το δικαίωμα στην άμβλωση

Η ιστορία της φωτογραφίας με το τανκ στην πύλη του Πολυτεχνείου (Α΄ μέρος)

Μικρή ιστορία με τρεις χαλκογραφίες και ένα τανκ

Post Views: 828

Έργο ζωής τού Γεροντικού αποτελεί η απόδοση στα ελληνικά αριστουργημάτων της παγκόσμιας λογοτεχνίας: Ρακίνας, Ρεμπό, Μποντλέρ, Γκαίτε, Σίλερ, Δάντης

Τα γλαφυρά δοκίμιά του τα διαβάζει άνετα όχι μόνο ο διανοούμενος, αλλά και ο απλός άνθρωπος. Τον ρώτησα μια μέρα γιατί συνεργάζεται μόνο με λογοτεχνικά περιοδικά. Γιατί δεν γράφει και σε εφημερίδες, να αποκτήσει επαφή με το ευρύ κοινό. Φάνηκε να το σκέφτεται.

– Στις εφημερίδες τα κείμενα κακοποιούνται αγρίως. Είναι γεμάτα τυπογραφικά λάθη.

Τον βεβαίωσα πως θα κάνω ο ίδιος τις τυπογραφικές διορθώσεις αν μου εμπιστευτεί κάτι δικό του (τότε ήμουν αρχισυντάκτης στον Πρωινό Λόγο). Το ίδιο βράδυ κάθισε και έγραψε ένα εκπληκτικό επίκαιρο όσο και διαχρονικό δοκίμιο-άρθρο και το πρωί μου το έφερε. Τα μεσάνυχτα, την ώρα που τυπωνόταν η εφημερίδα, τον βλέπω να μπαίνει στο τυπογραφείο:

– Να ρίξω μια ματιά; Σ’ εσένα έχω απόλυτη εμπιστοσύνη, αλλά με τους τυπογράφους ποτέ δεν ξέρεις…

Ο Γεροντικός είχε ιδιότυπο χιούμορ. Δεν καταλάβαινα πότε μιλούσε σοβαρά και πότε αστειευόταν. Πλέον, ύστερα από δεκαετίες, κατανοώ όσα τότε μου φαίνονταν παραδοξολογίες. Όπως «Καλύτερα να είσαι ένα τίποτε παρά μια μετριότητα». Ή «Εγώ κατέστρεψα την ελληνική οικονομία. Τριάντα χρόνια συνταξιούχος κι ακόμη να πεθάνω!».

Αντισυμβατικός με τον τρόπο του, δεν δίσταζε να λέει τα πράγματα με το όνομά τους. Χωρίς περίτεχνες εκφράσεις και γενικόλογες υπεκφυγές όπως άλλοι λόγιοι. Ανοιχτό μυαλό, ψαγμένος και πολύ διαβασμένος. Διόλου τυχαίο. Γεννημένος και μεγαλωμένος στην Κέρκυρα στις αρχές τού 20ού αιώνα, έμαθε πέντε ξένες γλώσσες, σπούδασε φιλολογία σε Γαλλία, Αυστρία και Ελβετία και έζησε αρκετά χρόνια στην Ευρώπη τού μεσοπολέμου.

Πριν επιστρέψει στην Ελλάδα και εγκατασταθεί μόνιμα στα Γιάννινα, είχε την ευκαιρία να ζήσει από κοντά τις ιστορικές εξελίξεις και τα ιδεολογικοπολιτικά ρεύματα της εποχής. Μέχρι σκάκι με τον Λένιν έπαιζε σε μπιστρό της Γενεύης.

Έργο ζωής τού Γεροντικού αποτελεί η απόδοση στα ελληνικά αριστουργημάτων της παγκόσμιας λογοτεχνίας από τα γαλλικά, αγγλικά, γερμανικά, ιταλικά: Λα Φοντέν, Ρακίνας, Ρεμπό, Μποντλέρ, Γκαίτε, Σίλερ, Μπερνς, Πόου, Δάντης.

Με την κυρία Λίτσα, τη γυναίκα του, το φαγητό τους συνήθως ήταν λίγα χόρτα το μεσημέρι και ένα γιαουρτάκι το βράδυ. Δεν ξόδευε. Στο σπίτι του δεν είχε ούτε ένα γραφειάκι. Ζούσε λιτά, σχεδόν ασκητικά, και διέθεσε όλες τις οικονομίες του και την πατρική περιουσία του για έργα πολιτισμού.

– Ωραίο κοστούμι, κύριε Αρσένη. Με γεια! του λέω μια μέρα.

– Τι με γεια, παιδί μου; Αυτό μου το έραψε ένας Ιταλός ράφτης το 1935!