Skip to content
Home » Όταν ο τρόμος επέστρεψε για να με στοιχειώσει δημιουργικά

Όταν ο τρόμος επέστρεψε για να με στοιχειώσει δημιουργικά

    Όταν ο τρόμος επέστρεψε για να με στοιχειώσει δημιουργικά

    Published

    Όταν ο τρόμος επέστρεψε για να με στοιχειώσει δημιουργικά

    Published
    Ο Γιώργος Θάνος αφηγείται στο Short Stories πώς η έλξη του προς τον λογοτεχνικό τρόμο στην εφηβεία του καταπνίγηκε, για να αναγεννηθεί χρόνια μετά μέσα από τις λαογραφικές «ανασκαφές» και τις ανθολογίες που εξέδωσε με τις εκδόσεις Ροές

    Πρέπει να βρίσκομαι στις τελευταίες τάξεις του δημοτικού ή στις πρώτες του γυμνασίου. Όπως συμβαίνει στις αρχές κάθε καλοκαιριού, στην παραλία του Βόλου στήνεται μια μικρή έκθεση βιβλίου. Το μάτι μου τραβούν κάποια βιβλία που μου εξιτάρουν την περιέργεια, αλλά μου δημιουργούν κι ένα (ευχάριστο) σφίξιμο στο στομάχι: είναι οι Ανατριχίλες του Ρ. Λ. Στάιν.

    Η εξαιρετικά φιλελεύθερη κατά τα άλλα οικογένειά μου πατά πόδι: «Δεν είναι βιβλία αυτά, δεν θα κοιμάσαι το βράδυ». Λίγο αργότερα μια απόπειρα να αναζητήσω το Δόκτωρ Τζέκιλ και Μίστερ Χάιντ του Ρόμπερτ Λούις Στίβενσον αντιμετωπίζεται με την ίδια καχυποψία.

    Αναζητώντας διέξοδο στην πλήξη του ατέλειωτου παιδικού καλοκαιριού, διαβάζω το Τρίτο στεφάνι του Κώστα Ταχτσή και συνεχίζω με τα Ρέστα του. Κι έπειτα με Παύλο Μάτεσι και Χρόνη Μίσσιο. Βυθίζομαι στην ελληνική πεζογραφία και στην ελληνική ποίηση λίγο αργότερα. Θα ακολουθήσουν ο Χατζής, ο Γιώργος Ιωάννου, ο Παπαδιαμάντης, ένα σωρό παλαιότεροι και σύγχρονοι συγγραφείς. Οι περισσότεροι θα με συντροφεύουν για πάντα.

    Η έλξη προς το αλλόκοτο καλύπτεται πρόσκαιρα από το black metal και λιγότερο από τη σποραδική παρακολούθηση horror ταινιών. Η λογοτεχνία τρόμου παραμένει για πολύ, πολύ καιρό εκτός προσωπικού κάδρου.

    Έχω αγαπήσει βαθιά την ελληνική λογοτεχνία στο πέρασμα αυτών των χρόνων. Ίσως όμως κάτι να μου λείπει: για τους περισσότερους η επιστροφή στα ερεθίσματα της εφηβείας συντελείται συνήθως γύρω στα τριανταπέντε.

    Έτσι αρχίζω ύστερα από χρόνια να εκτιμώ ξανά το black metal, να ανακαλύπτω από το μηδέν τον Λάβκραφτ, να διαβάζω για πρώτη φορά τον Δράκουλα του Μπραμ Στόουκερ και την Καρμίλα του Τζόζεφ Σέρινταν λε Φανιού. Όπως συμβαίνει με κάθε νέο τομέα που εξερευνώ, ενθουσιάζομαι και παθιάζομαι. Tο μονοπάτι που δεν άνοιξε τότε, απλώνεται τώρα μπροστά μου, 20 χρόνια αργότερα.

    Οι πιο δυνατές ιστορίες είναι αυτές που μιλούν για βρικόλακες – λογικό, αφού ως τόπος διαθέτουμε πλούσια σχετική λαογραφική παράδοση, την οποία μελετώ

    Την ίδια εποχή μια ανάρτηση στο Facebook με οδηγεί στο σεμινάριο «Ο λαογραφικός τρόμος στη λογοτεχνία», που γίνεται όχημα και αφορμή για ακόμη περισσότερες ανακαλύψεις. Κι ανάμεσα στα κείμενα του Πολιντόρι, του Μπλάκγουντ και του Μάκεν, μου γεννιέται η απορία: υπήρχε ποτέ λογοτεχνία τρόμου στην Ελλάδα; Ασχολήθηκε κανείς άραγε με τον λαογραφικό τρόμο; Αν έχουμε κάτι, σχεδόν σίγουρα θα μοιάζει με folk horror.

    Αρχίζω την έρευνα. Το πρώτο διήγημα που ξεθάβω είναι ο Βρυκόλακας του Κώστα Πασαγιάννη· παθαίνω σοκ. Μια ιστορία καθαρόαιμου λαογραφικού τρόμου, από έναν συγγραφέα που δεν τον είχα υπόψη μου παρά μόνο από κάποια αθηναιογραφικά του κείμενα.

    Οι «ανασκαφές» γίνονται πιο συστηματικές, πιο συγκεκριμένες. Συγκεντρώνεται ένα σώμα κειμένων. Οι πιο δυνατές ιστορίες είναι αυτές που μιλούν για βρικόλακες – λογικό, αφού ως τόπος διαθέτουμε πλούσια σχετική λαογραφική παράδοση, την οποία μελετώ παράλληλα με την έρευνά μου σε εφημερίδες, περιοδικά, συλλογές διηγημάτων και παλιές ανθολογίες.

    Την ίδια στιγμή όμως κάποια από αυτά τα διηγήματα διαφοροποιούνται· ουσιαστικά περιγράφουν φαντάσματα, όχι βρικόλακες. Υπάρχουν λοιπόν και ελληνικές ιστορίες φαντασμάτων; Τρία κείμενα βγαίνουν από το folder «Ιστορίες με βρικόλακες» και μπαίνουν στο νέο folder «Ιστορίες με φαντάσματα». Τα «ευρήματα» από δω και στο εξής καταλογογραφούνται χωριστά, η έρευνα γίνεται σε δύο πεδία ταυτόχρονα.

    Έτσι προκύπτουν δύο ενότητες με δεκατρείς ιστορίες έκαστη· με τις εκδόσεις Ροές (τον εκδοτικό οίκο που αγκάλιασε από την πρώτη στιγμή και με ενθουσιασμό το ενδεχόμενο έκδοσης των δύο ανθολογιών) κρατάμε το «γούρικο δεκατριάρι» σαν inside joke.

    Πρώτος βγαίνει από το μνήμα του ο Άλιωτος και οι βρικόλακές του, με τον υπότιτλο Μια ελληνική ανθολογία λαογραφικού τρόμου. Τα φαντάσματα της Χτυπημένης στοιχειώνουν τα ράφια των βιβλιοπωλείων έναν χρόνο αργότερα – Μια ακόμα ελληνική ανθολογία τρόμου.

    Οι ανθολογίες του Άλιωτου και της Χτυπημένης προέκυψαν από την ανάγκη να παντρέψω τις δυο λογοτεχνικές μου αγάπες, την ελληνική πεζογραφία και τη λογοτεχνία τρόμου. Σκέφτομαι πως οι τυχαιότητες που μας διαμορφώνουν έχουν και αυτές τη σημασία τους. Και πως οι ταινίες που δεν είδαμε, οι δίσκοι που δεν ακούσαμε και τα βιβλία που δεν διαβάσαμε κάποτε ίσως γυρίσουν για να μας στοιχειώσουν δημιουργικά.

    •••

    Η ανθολογία διηγημάτων Η χτυπημένη και άλλες ιστορίες με φαντάσματα του Γιώργου Θάνου κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Ροές.

    banner_300_250
    Picture of Γιώργος Θάνος
    Ο Γιώργος Θάνος είναι συγγραφέας και μεταφραστής

    ΣΧΕΤΙΚΑ LINKS

    MORE STORIES

    ekdoseis San Casciano shortstoriesgr
    Short

    Η διαδρομή μου από το κυνήγι των ιπποτών στο San Casciano

    Ο εκδότης Αλέξανδρος Γαζής αφηγείται στο Short Stories την προσωπική του ιστορία: την ιστορία ενός 16άχρονου που αρχικά είχε βάλει στο μάτι τους ιππότες και κατέληξε να ρωτάει τι πρέπει να κάνουμε για να αλλάξουμε τον κόσμο

    βιβλιοκαφέ Εύμαρος εκδόσεις Ταύρου shortstories
    Short

    Γιατί ανοίξαμε το βιβλιοκαφέ μας στον Ταύρο

    Ο Πέτρος Κακολύρης αφηγείται στο Short Stories πώς μια παλιά ιστορία αλληλεγγύης της εφηβείας του τον οδήγησε στην απόφαση να ανοίξει το βιβλιοκαφέ των εκδόσεων Εύμαρος σε γειτονιά του Ταύρου

    Κομιξ_shortstories.gr
    Short

    Από το πρώτο τεύχος «Κόμιξ» στη γνωριμία μου με τον Don Rosa

    Ο φανατικός αναγνώστης και συλλέκτης κόμικς Αρχοντής Πάντσιος θυμάται για λογαριασμό του Short Stories τη χρυσή εποχή του περιοδικού «Κόμιξ» στα τέλη της δεκαετίας του ’80, αλλά και τη γνωριμία του με τον θρυλικό σχεδιαστή και συγγραφέα κόμικς Don Rosa