Skip to content
Home » Η γιαγιά μου η αντάρτισσα… η γλυκιά μου Βασούλα

Η γιαγιά μου η αντάρτισσα… η γλυκιά μου Βασούλα

    Η γιαγιά μου η αντάρτισσα… η γλυκιά μου Βασούλα

    Published
    Η Ελεάνα Γεωργούλη σε μικρή ηλικία με τη γιαγιά της Βάσω Στροφύλλα

    Η γιαγιά μου η αντάρτισσα… η γλυκιά μου Βασούλα

    Published
    Η Ελεάνα Γεωργούλη σε μικρή ηλικία με τη γιαγιά της Βάσω Στροφύλλα
    Η Ελεάνα Γεωργούλη διηγείται στο Short Stories την ιστορία της γιαγιάς της, της Βάσως Στροφύλλα, η οποία, αφού εκδικήθηκε τη δολοφονία της αδελφής της από τους χίτες, έγινε αντάρτισσα του ΕΛΑΣ, υπήρξε πολιτική κρατούμενη από το 1947 έως το 1953 και γλύτωσε από θαύμα το απόσπασμα

    Με τη γιαγιά μου είχαμε μια τελετουργία σαν ήμουν μικρή: καθόμασταν παρέα στο σαλόνι, πατούσα με το δάχτυλο τις αγαπημένες μου φωτογραφίες από το κόκκινο λεύκωμά της και εκείνη μου διηγούνταν τις ιστορίες. Την ιστορία του Νίκου του Μπελογιάννη. Τη ματωμένη ιστορία των Δεκεμβριανών. Ιστορίες από τα μπουλούκια, από τους θεατρίνους του Βουνού.

    Της διάβαζα παλιές της σημειώσεις που εκείνη δεν μπορούσε πια να ξεχωρίσει και τις μικρές γραμματοσειρές του Ριζοσπάστη. Της περνούσα την κλωστή στη βελόνα. Έστελνα φιλάκια στο πορτρέτο της αδελφής της –της σκοτωμένης Ουρανίας– που στεκόταν στο κεντρικό ράφι της βιβλιοθήκης. Μου φαινόταν πολύ όμορφη. Θυμάμαι τη ροζ βούρτσα των μαλλιών της, τις καρφίτσες της Εθνικής Αντίστασης που κάρφωνε στο πέτο. Θυμάμαι την περήφανη κορμοστασιά της, το γλυκό μα βουβό της χαμόγελο.

    Η Βάσω γεννήθηκε το 1916 στον Πύργο Ηλείας. Πριν από τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο εργάστηκε ως καπνεργάτρια στο εργοστάσιο Καραβασίλη και εκεί ήρθε σε επαφή με τις ιδέες της ταξικής πάλης. Μες στην Κατοχή οργανώθηκε στην ΕΠΟΝ και στο ΕΑΜ. Ήταν δραστήρια πολύ, στρατολογούσε κόσμο. Ο μεγάλος αδελφός της αντάρτης στον ΕΛΑΣ και ο πατέρας τους μες στην Αντίσταση. Η οργάνωση των χιτών του Πύργου είχε προγραμματίσει τη δολοφονία της. Ήθελαν να εκδικηθούν την οικογένεια για τη δράση της και να πλήξουν το τοπικό κίνημα.

    Στις 4 Ιουνίου του 1943 –δυόμισι τα μεσάνυχτα– ένα ολόκληρο τάγμα αποτελούμενο από πενήντα περίπου χίτες και ταγματασφαλίτες κύκλωσε το σπίτι της Ουρανίας Στροφύλλα, αδελφής της γιαγιάς μου. Οι πληροφοριοδότες τους είχαν ενημερώσει πως η Βάσω θα διανυκτέρευε εκεί. Η Ουρανία ετοιμαζόταν να φύγει για Αθήνα το επόμενο πρωί για να φέρει τον άντρα της που ήταν ανάπηρος από το αλβανικό μέτωπο και έπαιρνε εξιτήριο από το νοσοκομείο της Βούλας. Η Βάσω θα κοιμόταν εκεί για να τη βοηθήσει να μαζέψει και να φύγει όταν ξημέρωνε.

    Βρήκε την Ουρανία σκοτωμένη στο άνοιγμα της πόρτας. Το κεφάλι της με μια τρύπα στο κέντρο του κρανίου και το δεξί χέρι της με κομμένα τέσσερα δάχτυλα

    Το βράδυ εκείνο ωστόσο η μάνα των κοριτσιών, η Βγαίνω, εμφάνισε αδιαθεσία και η Βάσω αποφάσισε να μείνει στο πατρικό της για να κρατήσει συντροφιά στη μάνα της.

    Το τάγμα χτύπησε την πόρτα της Ουρανίας. Της μίλησαν προσποιούμενοι τους αντάρτες που δήθεν κατέβηκαν στην πόλη και της είχαν μήνυμα από τον αδελφό της που ήταν στο Βουνό. Η κοπέλα άνοιξε την πόρτα και τότε μια κάννη ακούμπησε στο κεφάλι της. Την έσυραν στην αυλή και πιστεύοντας πως είναι η Βάσω, τη βασάνισαν και την εκτέλεσαν εν ψυχρώ. Έπειτα έκαναν πλιάτσικο και έγδυσαν το σπίτι.

    Η Βάσω από την έγνοια της ξεκίνησε για της αδελφής της το ξημέρωμα. Βρήκε το σπίτι ανοιχτό και την Ουρανία σκοτωμένη πάνω στο άνοιγμα της πόρτας. Το ματωμένο της κεφάλι γερμένο πίσω, με μια ανοιχτή τρύπα στο κέντρο του κρανίου, το στόμα πλημμυρισμένο από αίμα που είχε γλιστρήσει στον λαιμό και είχε ποτίσει το ρούχο και το δεξί χέρι της με κομμένα τέσσερα δάχτυλα.

    Ύστερα από αυτό η Βάσω οργάνωσε και εκτέλεσε τη δολοφονία του αρχηγού της οργάνωσης των χιτών. Ο οποίος μάλιστα την πολιορκούσε ερωτικά για χρόνια δίχως ανταπόκριση. Παρά το γεγονός ότι την ποθούσε, δεν δίστασε να διατάξει τη δολοφονία της. Αφού τον σκότωσε, η Βάσω βγήκε στην παρανομία.

    Κατατάχθηκε στον ΕΛΑΣ και έμεινε στο Βουνό μέχρι την παράδοση των οπλών με τη Συμφωνία της Βάρκιζας. Κατόπιν συνέχισε την παράνομη ζωή μέχρι το 1947 όταν τη συνέλαβαν. Στο μεταξύ την είχαν καταδικάσει ερήμην έξι φορές σε θάνατο. Υπήρξε πολιτική κρατούμενη από το 1947 έως το 1953. Τότε την απελευθέρωσαν. Γλύτωσε από θαύμα το απόσπασμα και ανάμεσα σε πολλά βασανιστήρια –ψυχολογικά και σωματικά– είχε υποστεί και αυτό της εικονικής εκτέλεσης. Είδε δεκάδες επιστήθιες φίλες της, πολιτικές κρατούμενες και αντιστασιακές, να εκτελούνται. Μετά την απελευθέρωσή της παντρεύτηκε τον παππού μου, συμμαχητή της στον ΕΛΑΣ και έκαναν δύο γιούς. Στη χούντα την τραβούσαν κάθε τόσο στο κρατητήριο, άλλοτε για λίγο άλλοτε για πολύ, καθώς συνέχιζε την ενεργό δράση.

    Με σημάδεψε με το μέγεθος της και την ατρόμητη καρδιά της. Τι γυναίκα ήταν αυτή. Γυναικάρα. Και κάθε φορά που με τρομάζει ο κόσμος, η απουσία νοήματος και η βία, κλείνω τα μάτια και σκέφτομαι τη Βασούλα. Τη γλυκιά μου Βασούλα που τραγουδούσε τα ανταρτικά σαν αηδονάκι και που έλεγε τις σπουδαίες ιστορίες των ηρώων φίλων της, μα ποτέ τη δική της. Και που έφυγε αθόρυβα ένα απόγευμα μες στον ύπνο της, στα 94, ελαφρύ σπουργιτάκι, λυγερό. Και σκέφτομαι τι ωραία που θα ήταν να της γνώριζα τον γιο μου και τον άντρα μου και να μας μαγείρευε το αγαπημένο της παστίτσιο.

    •••

    Η παράσταση ΑΛΓΟ-ΡΥΘΜΟΣ των Ελεάνας Γεωργούλη και Αλεξάνδρας Καζάζου παίζεται για δύο τελευταίες παραστάσεις (11/3 & 12/3) στο θέατρο Θησείον, Ένα Θέατρο για τις Τέχνες.

    banner_300_250
    Ελεάνα Γεωργούλη
    H Ελεάνα Γεωργούλη είναι ηθοποιός, σκηνοθέτρια και δημιουργός κειμένων

    Κεντρική φωτογραφία
    Από το προσωπικό αρχείο της Ελεάνας Γεωργούλη

    Πορτρέτο
    Karol Jarek

    ΣΧΕΤΙΚΑ LINKS

    MORE SHORT STORIES

    stelios anemodouras mikros iros short stories
    Short

    Ο παππούς μου ο Στέλιος Ανεμοδουράς

    Ο Λεωκράτης Ανεμοδουράς αφηγείται στο Short Stories περιστατικά από τη ζωή του παππού του Στέλιου Ανεμοδουρά, δημιουργού και εκδότη του θρυλικού «Μικρού Ήρωα», του περιοδικού που φέτος κλείνει 71 χρόνια παρουσίας