Skip to content
Home » Η Κατερίνα Ρωμιοπούλου, το Γενί Τζαμί και ο Ηλίας ο εργάτης

Η Κατερίνα Ρωμιοπούλου, το Γενί Τζαμί και ο Ηλίας ο εργάτης

    Η Κατερίνα Ρωμιοπούλου, το Γενί Τζαμί και ο Ηλίας ο εργάτης

    Published
    Το Γενί Τζαμί στη Θεσσαλονίκη, ο χώρος λατρείας των ντονμέδων (εξισλαμισμένοι Εβραίοι)

    Η Κατερίνα Ρωμιοπούλου, το Γενί Τζαμί και ο Ηλίας ο εργάτης

    Published
    Το Γενί Τζαμί στη Θεσσαλονίκη, ο χώρος λατρείας των ντονμέδων (εξισλαμισμένοι Εβραίοι)
    Η Ευτέρπη Μαρκή γράφει στο Short Strories για την πρόσληψή της στις 21 Απριλίου 1973 στην Εφορεία Αρχαιοτήτων Θεσσαλονίκης και για ένα περιστατικό που συνέβη στο Γενί Τζαμί και την έφερε κοντά με τον Ηλία, έναν ξεχωριστό εργάτη

    Στις 21 Απριλίου 1973 προσλήφθηκα από την Κατερίνα Ρωμιοπούλου στην ΙΣΤ΄ ΕΠΚΑ (Εφορεία Προϊστορικών και Κλασικών Αρχαιοτήτων) ως επιστημονική βοηθός. Μόλις παρουσιάστηκα μου είπε: «Στο πανεπιστήμιο που ρώτησα για σένα έμαθα ότι είσαι γλωσσού». Της απάντησα ότι αυτό λέχθηκε γιατί κάποτε αντιμίλησα στον Δημήτρη Μαρωνίτη. Τέλος πάντων.

    Η πρώτη δουλειά που μου ανέθεσε ήταν ο έλεγχος και η μεταφορά των ευρημάτων του γεωμετρικού νεκροταφείου Βεργίνας από το Γενί Τζαμί (Παλαιό Αρχαιολογικό Μουσείο) στο καινούργιο μουσείο. Μου έδωσε τη δημοσίευση του Μανόλη Ανδρόνικου στο χέρι κι έναν ψηλό μεσήλικα εργάτη, τον Ηλία, ως βοηθό. Μου έκλεισε πονηρά το μάτι.

    Η απόσταση ήταν μικρή· πήγαμε πεζή. Στον δρόμο συναντήσαμε κάποιους εργάτες του Δήμου Θεσσαλονίκης. Ένας από αυτούς άρχισε να ρωτάει απευθυνόμενος στον Ηλία: «Πότε  θα συναντηθούμε;». Εκείνος του απάντησε: «Δεν είμαστε καλά. Εγώ μ’ εσένα θα πάω;». Οπότε άρχισα να υποψιάζομαι γιατί μου έκλεισε το μάτι η Ρωμιοπούλου.

    Το Γενί Τζαμί, στο οποίο πήγαινα για πρώτη φορά, με γοήτευσε. Ήταν ένα ωραίο κτίριο με κήπο γεμάτο επιτύμβιους βωμούς, στον οποίο υπήρχε ένα σπιτάκι όπου έμενε παλιά ο έφορος Χαράλαμπος Μακαρόνας.

    Το κυρίως τζαμί ήταν άδειο, αλλά στον εξώστη που ανεβήκαμε υπήρχαν ράφια γεμάτα από τα ευρήματα της ανασκαφής του νεκροταφείου της Βεργίνας, που διεξήχθηκε το 1952. Τα ευρήματα ήταν τοποθετημένα στα ράφια ανά τάφο, πολύ τακτικά.

    Τα κοσμήματα βρίσκονταν μέσα σε χάρτινες σακούλες και σε πλακέ κουτιά τσιγάρων Άσσου Παπαστράτου και οι ενδείξεις ήταν γραμμένες από το χέρι του καθηγητή σε τσιγαρόχαρτο. Συγκινήθηκα.

    Η δουλειά προχωρούσε γρήγορα. Όλα τσεκάρονταν εύκολα με βάση τη δημοσίευση. Ξαφνικά ακούω κάποιον θόρυβο και βλέπω έντρομη ένα αγγείο, έναν κρατήρα, σπασμένο στα πόδια του Ηλία. Καθώς τον σήκωσε από τις λαβές για να τον ελέγξουμε, οι λαβές ξεκόλλησαν και το αγγείο έσπασε.

    Ο Ηλίας ξέσπασε σε κλάματα. «Τι θα γίνω, Παναγία μου. Θα χάσω τη δουλειά μου».

    Ο αστυνομικός άρχισε να με απειλεί. Ο Ηλίας σήκωσε τον κασμά να με προστατεύσει. Βρισκόμασταν στα χρόνια της χούντας και η ενέργεια αυτή ήθελε κότσια

    «Μη στενοχωριέσαι, Ηλία» του είπα, «θα πούμε ότι ο κρατήρας βρέθηκε σπασμένος». Τότε εκείνος ηρέμησε και άρχισε τις εξομολογήσεις.

    «Εγώ, Πέπη μου, σαν αδελφούλα μου σ’ έχω που μ’ έσωσες. Θα παντρευόμουν την αδελφή ενός φίλου μου, αλλά ας όψεται για όλα το Άγιο Όρος που πήγα να δουλέψω. Είμαι πατριώτης. Υπηρέτησα στην ελληνική ταξιαρχία της Αφρικής, αυτή που στασίασε. Και στις 25 Μαρτίου που δώσαμε παράσταση ντύθηκα Ελλάς. Όλη η φανταρία με χειροκρότησε έτσι ωραίος που ήμουν με τα άσπρα. Να ’ρθεις μια μέρα σπίτι μου να σου δείξω φωτογραφίες».

    Η μεταφορά των ευρημάτων ολοκληρώθηκε χωρίς να αποδοθούν ευθύνες. Ο Ηλίας εντάχθηκε αργότερα στο ανασκαφικό μου συνεργείο.

    Μια φορά που ένας εργολάβος, για να εμποδίσει τη συνέχιση της ανασκαφής, κάλεσε τον διοικητή του παρακείμενου αστυνομικού τμήματος υποστηρίζοντας ότι κινδυνεύει να πέσει κι εκείνος άρχισε να με απειλεί, ο Ηλίας σήκωσε τον κασμά να με προστατεύσει. Βρισκόμασταν στα χρόνια της χούντας και η ενέργεια αυτή ήθελε κότσια.

    Τον επισκεφτήκαμε ένα απόγευμα σπίτι του, με την αρχιτεκτόνισσα Λίτσα Καμπούρη, σε ένα υπόγειο ψηλά στην οδό Αγίας Σοφίας. Όλα τα έπιπλα ήταν σκεπασμένα με πολύχρωμα τούλια. Χάρηκε, μας κέρασε λικέρ.

    Όταν συνταξιοδοτήθηκε, έμαθα ότι σύχναζε σε ένα παρκάκι πίσω από το Μπέη Χαμάμ. Εκεί έπαθε καρδιακή προσβολή. Πέθανε κατά τη μεταφορά του στο νοσοκομείο.

    banner_300_250
    Picture of Ευτέρπη Μαρκή
    Η Ευτέρπη Μαρκή είναι επίτιμη έφορος αρχαιοτήτων

    Κεντρική φωτογραφία
    Knop92, Public domain, via Wikimedia Commons

    ΣΧΕΤΙΚΑ LINKS

    MORE STORIES

    Ευτέρπη Μαρκή_Κατηγορούμενη για υποθέσεις της Αρχαιολογικής Υπηρεσίας shortstories
    Short

    Κατηγορούμενη για υποθέσεις της Αρχαιολογικής Υπηρεσίας

    Η Ευτέρπη Μαρκή γράφει στο Short Stories για δύο υποθέσεις της Αρχαιολογικής Υπηρεσίας στις οποίες βρέθηκε κατηγορούμενη, εξαιτίας της σύγκρουσής της την πρώτη φορά με παράγοντα της Εκκλησίας και τη δεύτερη με συμφέροντα μεγαλόσχημων

    Ο Χρήστος, ένας ιδιαίτερος εργάτης ανασκαφής, που οι φασίστες τον φώναζαν μπάσταρδο
    Short

    Ο Χρήστος, ένας ιδιαίτερος εργάτης ανασκαφής, που οι φασίστες τον φώναζαν μπάσταρδο

    Η αρχαιολόγος Ευτέρπη Μαρκή γράφει στο Short Stories για έναν εργάτη ανασκαφής με σκοτωμένο αντάρτη πατέρα, δύσκολα παιδικά χρόνια και απολυτήριο στρατού λόγω υστερίας και για την περιπέτεια της μονιμοποίησής του

    Efterpi Marki_mia anaskafi tou 1972 στο Βαρδάρι
    Short

    Χριστούγεννα του 1972 σε μια ανασκαφή στο Βαρδάρι

    Η Ευτέρπη Μαρκή αναπολεί στο Short Stories τα Χριστούγεννα του 1972, όταν ως νέα αρχαιολόγος γνώρισε το Βαρδάρι και τους ανθρώπους του, με αφορμή μια σωστική ανασκαφή στα δυτικά τείχη της Θεσσαλονίκης