Skip to content
Home » Ο πανεπιστημιακός που κατέβηκε από την έδρα και ανέβηκε στη σκηνή

Ο πανεπιστημιακός που κατέβηκε από την έδρα και ανέβηκε στη σκηνή

    Ο πανεπιστημιακός που κατέβηκε από την έδρα και ανέβηκε στη σκηνή

    Published
    O Θεοδόσης Πελεγκρίνης στην παράσταση «Τυχαίοι έρωτες», εμπνευσμένη από τη ζωή του Ζαν-Πολ Σαρτρ

    Ο πανεπιστημιακός που κατέβηκε από την έδρα και ανέβηκε στη σκηνή

    Published
    O Θεοδόσης Πελεγκρίνης στην παράσταση «Τυχαίοι έρωτες», εμπνευσμένη από τη ζωή του Ζαν-Πολ Σαρτρ
    Ο Θεοδόσης Πελεγρίνης γράφει στο Short Stories για την όχι και τόσο απροσδόκητη πορεία του από την έδρα της φιλοσοφίας στη θεατρική σκηνή, μια διαδρομή που αποκάλυψε την εκλεκτική συγγένεια μεταξύ των δύο αυτών πεδίων και μεταμόρφωσε τη ζωή του

    Μαθητής λυκείου άκουσα στο Πανεπιστήμιο Αθηνών τον καθηγητή φιλοσοφίας Ιωάννη Θεοδωρακόπουλο. Μπήκε στο αμφιθέατρο βαδίζοντας προς την έδρα αργά, ελαφρά σκυφτός, με ανακατεμένα τα λευκά μαλλιά του. Οι φοιτητές τον χειροκρότησαν. Έτσι ήταν το έθος τότε.

    Με συνεπήραν, όπως μιλούσε, η χροιά, ο τόνος και ο ρυθμός της φωνής του, οι κινήσεις του, οι παύσεις του, το βλέμμα του. Ενώ μας εξηγούσε τι είναι η ψυχή κατά τον Πλάτωνα, πήρε την κιμωλία. Γυρίζοντάς μας την πλάτη, χωρίς να σταματήσει να μιλάει, έγραψε πάνω στον πίνακα ένα σχήμα, για να γυρίσει μετά πάλι προς εμάς να μας μιλάει για την ψυχή κατά τον Πλάτωνα, ενώ, έχοντας τον πίνακα πίσω του, με το χέρι του έσερνε διάφορες γραμμές επάνω του.

    Κάποια στιγμή γύρισε προς τον πίνακα. Έμεινε για λίγο σκεπτικός. Δείχνοντας το σχήμα με τις μπερδεμένες γραμμές αναφώνησε: «Να, κάπως έτσι είναι η ψυχή» – ένα κουβάρι. Ήταν ένα σκηνοθετημένο εκ μέρους του παιχνίδι!

    Αυτό, είπα μέσα μου, θέλω να γίνω: καθηγητής φιλοσοφίας. Όχι όμως η στεγνή, αυστηρή, ξερακιανή ανθρώπινη φιγούρα πάνω στην έδρα που είχα στο μυαλό μου πριν. Κι έγινα αυτό που ήθελα να γίνω: καθηγητής φιλοσοφίας. Καθηγητής φιλοσοφίας και κάτι ακόμη όμως, που μου επιφύλαξε η τύχη.

    Το 1993 οργάνωσα στο Παλιό Πανεπιστήμιο στην Πλάκα συνέδριο για τη σχέση φιλοσοφίας και μαγείας. Ολοκληρωνόταν με τη θεατρική παράσταση «Φάουστ» του Γκαίτε, σε σκηνοθεσία Γιάννη Καλαντζόπουλου, με τον Πέτρο Φυσούν, τον Σοφοκλή Πέππα και τη Δέσποινα Κούρτη στους κύριους ρόλους. Σε αυτή την παράσταση υποδυόμουν τον θεατρώνη.

    Το χειροκρότημα στο τέλος της παράστασης μου θύμισε το χειροκρότημα για τον Θεοδωρακόπουλο. Η αίσθηση μιας κάποιας σχέσης μεταξύ δασκάλου και ηθοποιού αναδυόταν μέσα μου.

    Αυτό, είπα μέσα μου, θέλω να γίνω: καθηγητής φιλοσοφίας. Όχι η στεγνή, ξερακιανή ανθρώπινη φιγούρα πάνω στην έδρα. Κι έγινα αυτό που ήθελα να γίνω

    Η αδιόρατη αυτή αίσθηση έγινε εντονότερη, όταν –1998 ήταν;– τελειώνοντας το μάθημα με χειροκρότησαν οι φοιτητές. Ξαφνιάστηκα! Τα πράγματα στο πανεπιστήμιο μετά τη μεταπολίτευση είχαν αλλάξει. Δεν χειροκροτούσαν πια οι φοιτητές τον καθηγητή.

    Η απόσταση ανάμεσα στην έδρα και τη σκηνή μίκρυνε περισσότερο, όταν από το 2006 έως το 2014 παρουσιάστηκε στο Μέγαρο Μουσικής Αθηνών υπό τον τίτλο Η φιλοσοφία στη σκηνή σειρά θεατρικών έργων μου, στην οποία συμμετείχα με άλλους αξιόλογους συντελεστές. Έκτοτε συνεχίζω έως σήμερα, παράλληλα προς τη διδασκαλία, να παίζω στο θέατρο.

    Η ενασχόλησή μου στο θέατρο υπήρξε επώδυνη. Υπέστην σφοδρότατη κριτική, λες και δεν υπήρξαν πριν από μένα άλλοι καθηγητές πανεπιστημίου που κατέγιναν με το θέατρο – είτε ως συγγραφείς είτε ως σκηνοθέτες. Απλώς στην περίπτωσή μου ένας υπηρέτης της φιλοσοφίας διακινδύνευσε να ανέβει στη σκηνή.

    Και λοιπόν;

    Μεταξύ φιλοσοφίας και θεάτρου υπάρχει εκλεκτική συγγένεια. Η φιλοσοφία στέργει να μας πει όχι τι συμβαίνει πράγματι, αλλά τι θα έπρεπε ή τι θα μπορούσε να ισχύει. Το θέατρο, επίσης, είναι η αναπαράσταση της ζωής όχι όπως αυτή αναλίσκεται στις καθημερινές μας συναναστροφές και συνήθειες, αλλά όπως θα έπρεπε ή θα μπορούσε να είναι η ζωή.

    Η αποστολή του θεάτρου και της φιλοσοφίας είναι να μας κάνει άλλους μετά την επαφή μας μαζί τους: να σκεπτόμαστε διαφορετικά από ό,τι πριν δεχθούμε την ευεργετική τους επίδραση.

    •••

    Το νέο βιβλίο του Θεοδόση Πελεγρίνη Το φιλοσοφικό θέατρο (εκδόσεις Κωσταράκη) παρουσιάζεται την Τρίτη 10 Φεβρουαρίου (στις 19.00) στο θέατρο Μπέλλος. Στην εκδήλωση θα μιλήσει ο Θεοδόσης Πελεγρίνης με θέμα Το φιλοσοφικό θέατρο – Ιστορία και προοπτική.

    banner_300_250
    Picture of Θεοδόσης Πελεγρίνης
    Ο Θεοδόσης Πελεγρίνης είναι καθηγητής και πρώην πρύτανης του Πανεπιστήμιου Αθηνών, δοκιμιογράφος, λεξικογράφος, διηγηματογράφος, μυθιστοριογράφος

    ΣΧΕΤΙΚΑ LINKS

    MORE STORIES

    Χρήστος Σιάφκος Πήλιο shortstories
    Short

    Από την Αθήνα στο Πήλιο με ένα «Τσουκάλι που γρυλίζει»

    Ο Χρήστος Σιάφκος περιγράφει στο Short Stories τη διαδρομή που ακολούθησε μέχρι να προσαράξει στον Λαύκο στο Πήλιο. Παρέες, μαγειρέματα, ψάρεμα, έρωτες, συγγραφή, αλλά και συλλογή άγριων καρπών και φυτών και παρασκευή πηλιορείτικων εδεσμάτων με την ετικέτα «Το τσουκάλι που γρυλίζει»

    ελενη πριοβολου συγγραφέας short stories gr
    Short

    Το ταξίδι της Ελένης Πριοβόλου στα ίχνη του Χριστόδουλου Παμπλέκη

    Η Ελένη Πριοβόλου ξαναδιαβαίνει, για λογαριασμό του Short Stories, τους σταθμούς του ταξιδιού που πραγματοποίησε αναζητώντας τον «άγνωστο» εκπρόσωπο του Νεοελληνικού Διαφωτισμού Χριστόδουλο Παμπλέκη, ήρωα του τελευταίου της βιβλίου «Βαθύ το σκοτάδι πριν την αυγή»

    Πόλη Ζωγράφειο short storiesgr
    Short

    Έτσι ξεκίνησε το Μαθητικό Συνέδριο Λογοτεχνίας στο Ζωγράφειο

    Η Άσπα Χασιώτη αφηγείται στο Short Stories πώς η ιδέα της για ένα Διεθνές Μαθητικό Συνέδριο Λογοτεχνίας έγινε πραγματικότητα το 2012 και κάθε χρόνο το Ζωγράφειο Λύκειο υποδέχεται εκατοντάδες μαθητές και λογοτέχνες στην Κωνσταντινούπολη